Een brief van Henk Tennekes
Ik trof deze brief van Henk Tennekes aan in De Volkskrant. Deze man neem ik wel serieus. In tegenstelling tot het – excusez le mot – PVV erwtenbrein Richard de Mos dat met "klimaatcomplotten" loopt te schermen hebben we hier met iemand te ma- ken met veel kennis van zaken. Een wetenschapper.
En hij heeft wel enigszins een punt, al ben ik het, daar waar het om de interpreta- tie van de IPCC resultaten gaat, zeker niet zonder meer met hem eens. Dat we het klimaat zouden kunnen regelen is inderdaad onzin. Het "besluiten" dat de temperatuur niet meer dan 2 graden mag stijgen is quatsch. Wèl kunnen we het onszelf mogelijk extra moeilijk maken d.m.v. "business as usual". Daar hamer ik hier in dit weblog regelmatig op.(1,2,3,4)
Ik zie het klimaatvraagstuk als één van de milieuvraagstukken waarmee we wor- den geconfronteerd. Daarnaast hebben we het vraagstuk van de energievoorzie- ning. Als we de energievoorziening zouden ombouwen naar duurzame (stromings) bronnen dan pak je tegelijk het klimaatvraagstuk aan. Deze zijn met elkaar ver- bonden.
Ik zette hier ooit een "top-10" wereldvraagstukken neer. Zie hieronder:
- Energievoorziening
- Watervoorziening
- Voedselvoorziening
- Milieu / uitputting natuurlijke (hulp)bronnen (b.v. visserij) / Klimaat
- Levenspeil / welvaart (alsmede ongelijkmatige verdeling)
- Gezondheid (denk aan AIDS, griep, XR-TBC)
- Gewelddadige conflicten ( (burger)oorlogen, terreur)
- Onderwijs
- Bevolkingsbeleid (denk i.h.b. aan positie vrouwen)
- Lokaal zelfbeschikkingsrecht / democratie
Ik denk dat indien ik dit lijstje aan Henk Tennekes voor zou leggen, dat er niet zoveel verschil van mening zou zijn. Met hem zou ik wel eens op het terrein van milieu (klimaat) en energie van gedachten willen wisselen.
Mazzel & broge, Evert
(1) Luistert niet naar economen
(2) De grenzen aan de groei
(3) Een kleine beschouwing over energie
(4) Een kleine beschouwing over duurzame energie en CO2
21/12/2009: Kleine herformulering in de 2e alinea.
NB: Na een wat uitgebreide discussie over geboortecijfers (wat op de rand van dit onder- werp) wil ik nog even wijzen op een reactie die meer "on topic" is door Bart Verheggen helemaal onderaan. E.W.
____________________________________________________________________________
Naschrift 24/12/2009:
Ik zet hieronder nog even een link naar een power-point file waar de nederlands- talige versie van m’n klimaatlezing op staat. Het is allemaal spul uit het publieke domein, dus jatten mag.
Als u de file in powerpoint opent vindt u begeleidend commentaar / toelichting in het commentaar onder de slides. Het is bedoeld voor bovenbouw HAVO/VWO en uiteraard ook voor belangstellenden.
• Klimaatlezing (ppt file, 7.6 Mb)
20 December 2009 at 01:21
Ik mis in je top 10 de meest belangrijkste nl bevolkingsgroei.
Harry
_______________________________________
Wat dacht je waar bevolkingsbeleid voor stond?
Verder:
De energievoorziening zet ik met stip bovenaan. Als je dat niet op orde hebt kan je de rest op je buik schrijven.
De punten 2, 3, 4 en 5 hangen er nauw mee samen.
Daarna komen de afgeleiden: 5, 6 en 7. Zonder goede gezondheidszorg en vrede in de tent kan je een fatsoenlijk levenspeil wel vergeten. Omgekeerd geldt het ook in enige mate.
De punten 8, 9 en 10 zie ik als “enablers”. Bevolkingsgroei is belangrijk, maar niet hèt belangrijkst.
Indien je het levenspeil op een redelijk nivo krijgt volgt die bevolkingsgroei vanzelf. Daar zijn diverse voorbeelden van bekend. Kijk naar de geboortecijfers hier in Europa.
Waar de mensheid in deze eeuw voor staat is door deze “demografische transitie” heen te gaan (richting “steady state” dus) zonder daarbij op energiegebied, milieubelasting (waar- onder dus het klimaat) en beschikbaarheid van (natuurlijke) hulpbronnen “tegen de muur te knallen”.
Evert
20 December 2009 at 19:44
Ik zie maar één mogelijkheid, immers de politiek en de empirische wetenschap van het heden lijden gewoon aan de geestesziekte ‘pseudologica fantastica’. (?? E.W.) Het beheer moet hen afgenomen worden, gekken laat je geen geld beheren, en gekken kunnen geen geld beheren. Politiek en Geld moeten doodgewoon apart. (Hoe stelt u zich dat voor? Politiek gaat per definitie over de besteding van gelden beschik- baar gesteld door de gemeenschap … ; E.W.) De bestedingen van de geesteszieke elite zijn buitengewoon luguber en verkwistend. (voor een realist direct te onder- scheiden!) (Waar doelt u op? E.W.) Geld is voor hen slechts een conventie, een over- eenkomst, gegroeid uit een misvatting, een ressentiment, dat versteend is tot het onweerlegbaar dogma dat ‘schaarste’ heet. Die Schaarste is schijn. Het zit enkel tussen de oren, waar het blindheid veroorzaakt voor de alternatieven.
Dus Tennekes heeft volkomen gelijk. (Of hij het hier allemaal mee eens is waag ik enigszins te betwijfelen; E.W.)
Want zelfs al kan een grondstof zeldzaam lijken, er is nog altijd de onuitputtelijke grondstof die we kennen als onze creativiteit. Deze zit gehuld in onze talenten, uit zich via onze ongebreidelde inventiviteit en is in staat om alle schaarste van ant- woord te dienen. Laat dat precies de motor zijn welke vooruitgang en comfort veel directer realiseert, alleszins correcter dan het primitieve ruilmodel dat we momen- teel lijdzaam en onbewust ondergaan. (Marc Van Assche)
Leonard
Één laatste opmerking: Dat zou wel eens een beetje tegen kunnen vallen.
Lees dit stukje eens.
Evert
21 December 2009 at 13:40
Ik kan helemaal met je mee gaan Evert.
Maar een kanttekening bij het volgende lijkt me op zijn plaats:
“Indien je het levenspeil op een redelijk nivo krijgt volgt die bevolkingsgroei vanzelf. Daar zijn diverse voorbeelden van bekend. Kijk naar de geboortecijfers hier in Europa.”
Hier ga je kennelijk uit van een momentaan waarneembare oorzaak op het demografische front.
Er is aardig wat meer dat de voortplanting kan stimuleren c.q. afremmen.
Ten eerste een dreiging met massaal sterven stimuleert, zelfs voordat die dreiging actueel is, de behoeft bij mensen aan copuleren.
Als daarbij de voorbehoedsmiddelen schaars zijn of helemaal niet verkrijgbaar, dan leidt dat onvermijdelijk tot toename van de reproductie.
Ook kunnen ideële omstandigheden de reproductie stimuleren.
In Nederland hebben we de situatie gekend dat de RK kerk middels hun priesters de gelovigen een zonde besef voorhield als men zich ging bedienen van voorbehoedsmiddelen, overigens handhaaft de RK kerk dit standpunt wereldwijd nog steeds. Maar hier in Nederland was iets anders van eminent belang, de beperking in de geloofuitingen door wet bij een meerderheid van een reformatorische bevolking ( de naweeën van de 80 jarige oorlog konden nog worden gezien tot in de 60 er jaren van de vorige eeuw). Kortom het hebben van grote gezinnen was de opdracht om in getal weerwerk te leveren tegen de reformatorische meerderheid. Die laatste meerderheid weerde zich op het zelfde gebied overigens ook aardig, sommigen doen dat vandaag de dag nog, om in deze voortplantings wedstrijd voor te blijven.
Nu lijkt deze voortplantings wedstrijd grotendeels uitgewoed.
_______
Jij kent overigens ongetwijfeld ook de geschiedenis rond Mgr. Bekkers, die van een geniale spitsvondigheid gebruik maakte. De pil was een “menstruatie regulerend middel”. Daarna begon bij Organon – in Oss of all places … – de productie. De kogel was door de kerk en de RK Curie had het nakijken. E.W.
_______
Dan een andere ideologische insteek, en helaas zie ik een parallel die door velen als ongepast zal worden beoordeelt.
In Hitler Duitsland is “Lebensborn” opgericht om “raszuivere” Germanen te kweken. Daarvoor stelden idealistische vrouwen, die moesten voldoen aan het toen geldende ideaalbeeld van een echte Ariër, zich beschikbaar en bezochten “heren” die aan de zelfde eisen moesten voldoen, maar ook vooral trouwe nazi’s moesten zijn, deze “kweekplaatsen” om vooral veel Ariërs op de wereld te kunnen zetten, dit drong te meer omdat er vele mannen en later in de gebombardeerde steden ook vrouwen van het herrenvolk omkwamen, de verliezen dienden zo goed mogelijk gecompenseerd te worden.
Dus op ideologische grondslag werden met volle medewerking van de betrokkenen, fokstations voor Ariërs gecreëerd.
En nu mijn parallel, deze week kwam tot mij dat in Israel IVF sterk wordt gestimuleerd, zeker ook bij dames die de “onvruchtbare” leeftijd hebben bereikt.
De staat stimuleert dit en financiert dit.
De betreffende dames zien het ook als hun plicht tegenover het Israëlische volk ( Overigens bedient men zich ter plekke wel degelijk van de signatuur Jood te zijn).
En daar is een reden, het door god boven alle anderen geplaatste volk moet zijn van god gekregen land terug veroveren, ongeacht of er een ander volk woont en daarvoor zijn veel “Israëliers” nodig.
En hier zie ik dus, hoe absurd, parallellen, overigens op een heel breed gebied zie ik die waar het Israël betreft.
( Noot: Ik schrijf nadrukkelijk NIET van Joden, er zijn gelukkig vele Joden die het gedrag van de staat Israël als onethisch afwijzen).
Kortom levenspeil lijkt zo maar een zeer beperkte oorzaak voor afname van de reproductie.
Er is nog een aanwijzing die dat aanvechtbaar lijkt te maken.
In het welvarende Nederland en daarmee bedoel ik ook nog eens het echt welvarende deel, schijnt de gemiddelde gezinssamenstelling, ondanks het ruim voor handen zijn van voorbehoedsmiddelen, behoorlijk toe te nemen.
Twee ouders en 4 kinderen lijkt de trend te worden.
Als dit doorzet dan is jouw uitgangspunt niet alleen discutabel, maar wellicht zelfs volkomen onjuist.
Het blijft natuurlijk gissen, maar misschien heeft deze toename wel iets te maken een onbewust reageren op een dreiging, die wellicht zelfs vaak bewust ontkend kan worden, en wel dat het niet zo goed gaat met die korrel waarop wij wonen.
Daarnaast is er het tegen gestelde, geen bevolkingstoename regelmatig zelfs afname en toch een hoge reproductie en dat zien we dus in de arme landen.
Overigens denk ik dat moeder domina Natuur, het zo bedoeld kan hebben, alleen we blijven door het bedenken van tegen maatregelen nog steeds in het voordeel en reproduceren meer dan er afname is, een biologisch principe wat overal tot catastrofes voor de betrokken soort leidt, en dat geeft ernstig te denken betreffende onze eigen positie.
Roelf
________________________________________
Roelf,
Daarom spreek ik ook over bevolkingsbeleid. Het is uiteraard een politieke zaak. Als je de politieke abberaties van hierboven (die je overigens terecht aanhaalt, ze geven te denken!) even terzijde laat zie je de bevolkingsgroei i.h.a. verminderen zodra er een zeker levens- peil wordt bereikt.
Tamelijk essentieel is daarbij echter wel dat vrouwen vrij kunnen kiezen, en er goede voorbehoedsmiddelen beschikbaar zijn.
Evert
22 December 2009 at 13:32
” … bevolkingsgroei i.h.a. verminderen zodra er een zeker levenspeil wordt bereikt.”
Toch nog een opmerking.
Wat dacht je van “Verlichting” (Illuminatie) en als dat bereikt wordt en ook het levenspeil is verhoogd, dan zal dat invloed hebben op het keuze gedrag van vooral vrouwen in deze.
Maar “Lebensborn” en ook de IVF situatie in Israël geeft voor mij het signaal dat er van “degeneratie” van “verlichting” sprake moet zijn.
Overigens in beide gevallen denk ik dat het voor de gehele sociale maatschappelijke ontwikkeling op gaat.
Dus wel welvaart, voor de oorlog leefde de Duitse bevolking flink op, en ook van Israël kun je zeggen dat het er behoorlijk welvarend is, dus een hoog levenspeil, maar geen “verlicht” denken.
En daardoor, met in achtneming van de andere bij komende oorzaken die ik noemde, een drift om vooral veel nakomelingen op de wereld te zetten. De dame die je de laatste dagen voorbij ziet komen na Nova, voelt zich zelfs schuldig zegt ze omdat ze niet meer kinderen heeft gekregen om haar ideaal (een groot Israël veronderstel ik) te laten verwezelijken.
In grote welvaart een volkomen achterlijk denken dat kennelijk ook hier algemeen opgeld doet.
In het huidige Israel lijkt men de verdiensten van de verlichting al terzijde te hebben geschoven.
Maar daar waar het gaat om als volk te claimen dat je boven alle anderen staat als het volgens jou een terechte claim is om naar gods wens “boven mens” te zijn, daar houdt het verlichte denken op en beginnen de donkere middel eeuwen en eigenlijk nog eerder, een geloof en houding jegens andere volkeren van voor de gristelijke jaartelling en toch uiterst welvarend.
Roelf
______________________
Roelf,
Ik zie dit (die vrouw in Israel) op wereldschaal toch als een bijverschijnsel; in dit verband tenminste. Het ging mij om de noodzaak om door een “demografische transitie” heen te gaan.
In dit verband bezie ik het begrip bevolkingspolitiek (en de ermee verbonden positie van de vrouwen).
Bovendien zie je – als omgekeerd voorbeeld – vaak dat arme gebieden hoge geboortecijfers kennen, omdat het hebben van voldoende kinderen het zeker stellen van je oude dag impliceert.
Evert
23 December 2009 at 11:51
“Bovendien zie je – als omgekeerd voorbeeld – vaak dat arme gebieden hoge geboortecijfers kennen, omdat het hebben van voldoende kinderen het zeker stellen van je oude dag impliceert.”
Ten dele waar, maar ook een westerse simplificering in mijn ogen waar veel ontwikkelingsorganisaties zich aan bezondigen.
( Zwitserleven houdt dit dan ook nog eens in stand door een schandalige misleidende reclame, schandalig omdat het een onjuist “vooroordeel bevestigd).
Ten eerste is in ontwikkelingslanden de sterfte hoog, vooral ook onder kinderen, maar ook zij de de 2 jaar bereiken en volwassen kunnen worden sterven vroeg, naar onze begrippen, 45 jaar is onder “natuurlijke” omstandigheden een behoorlijke leeftijd.
Overigens komen ook daar, als de honger geen leidmotief is, uitschieters tot wel 80 jaar voor.
Dus het is te simpel om te stellen dat het krijgen van veel kinderen een soort pensioen zou zijn.
In mijn ogen is het krijgen van veel kinderen in landen met een hoog sterfte cijfer, door de reeds genoemde omstandigheden, bittere noodzaak wat de reproductie betreft.
Overigens zullen juist de mensen ter plekke dat niet zo ervaren, zij planten zich gewoon voort.
Evenzo als wij dat doen, in elk geval wat de frequentie van de bijbehorende handelingen betreft, alleen reguleren wij het uiteindelijke effect met door de mens bedachte kunstgrepen.
Zij kunnen dat meestal niet reguleren omdat de middelen ontbreken, maar in heel veel gevallen zou het ook een ramp voor het betreffende volk zijn bij een reproductie op de rand van uitsterven. En dan hebben we het dus in het geheel niet over reproductie om redenen van een soort pensioen.
In mijn ogen zijn dus die pensioen redenaties gewoon westerse bedenksels, gebaseerd op de westerse ervaringswereld en in mijn ogen doet dat erg te kort aan de werkelijke situatie van die mensen.
En zoals hier boven betoogd, hoge geboorte cijfers garanderen dus vaak niet een hoog geboorte overschot. Vaak zal er sprake zijn van evenwicht, maar met de voortschrijdende verwoestijning en de daaruit voorkomende oorlogen, is de kans groot dat de reproductie zelfs de sterfte niet compenseert.
Dat zijn de redenen waarom ik mij ietwat heftig verzet tegen deze westerse redenaties die gewoon niet kloppen.
Reproductie is een zeer ingewikkeld proces, zeker als het om mensen gaat, maar geen mens, RK priesters “wellicht” uitgezonderd en nog enkelen, kan zich gemakkelijk onttrekken aan de drift om te copuleren.
En dat is maar goed ook (buiten de psygolochische bindende voordelen die dat oplevert).
Alleen de “rijke” westerling kan zich aan de gevolgen onttrekken, maar doet dat op nog steeds onvoldoende mate,
(zoals gezegd gezinnen met 4 kinderen of meer komen steeds meer voor in ons land, maar de bevolking van landen met weinig perspectief op de “luxe” ontwikkeling die wij dankzij de offers gebracht door de arbeiders bevolking tijdens de technolochische revolutie hebben bereikt, kunnen dat nauwelijks bereiken).
Volken die vooral moeten leven van wat de natuur hen levert en die door de klimaat verandering worden geconfronteerd met een natuur die niet meer levert wat ze eeuwen lang wel heeft geleverd, zo’n bevolking plant zich voort, evenals wij dus gedreven door drift, om te blijven bestaan in biologische zin. Daarom heeft moeder Domina Natuur de dieren dan ook uitgerust met een voortplantingsdrift en mensen vormen daar geen uitzondering op.
Ik reageer wellicht wat heftig, maar in mijn ogen worden er in onze samenleving ernstige denkfouten gemaakt en op grond daarvan ernstige vooroordelen overeind gehouden
(ook op grond van wishful Thinking, ten dele is de benaming “de liefde bedrijven” psygolochisch juist, maar verhuld gewoon dat het een drift is)
die in het nadeel zijn van mensen die zich “noodgedwongen” alleen voortplanten en waarbij in het geheel geen sprake is van een “overschot” in welke zin dan ook, laat staan om zoiets als een pensioen regeling te creeren.
In mijn ogen dient jouw punt 9 dan ook van stevige nuances te worden voorzien.
Alleen vanuit onze “bevoorrechte” westerse optiek lijkt dat punt “logisch”, maar ik heb pogen aan te tonen dat wereldwijd gezien die logica zeer aanvechtbaar is.
Roelf
________________________________
OK, er is sprake van enige simplificatie.
Dat geldt echter voor de meeste van de 10 punten hierboven. Voor elk er van kan je een heel bos verhalen neerzetten.
Het ging mij om het in een breder verband zetten van mijn kijk op die brief van Henk Tennekes. Meer niet.
Evert
23 December 2009 at 16:30
Dat Tennekes een serieuzer gesprekspartner is dan Richard de Mos inzake klimaatverandering staat buiten kijf. Toch zie ik in zijn stukje eigenlijk geen inhoudelijke kritiek op de wetenschappelijke kijk staan. Hij zegt min of meer:
“Ik geloof er niet in”. Nou, fijn. CO2 absorbeert nog net zo hard IR straling, onafhankelijk van Tennekes’ geloof inzake.
Zijn zg sceptische houding lijkt vooral voort te komen uit de complexiteit van menglaag meteorologie, en de zeer beperkte voorspellende waarde van modellen daarin. Een beetje zoals Kroonenberg zich blindstaart op te lange tijdschalen (http://ourchangingclimate.wordpress.com/2009/12/23/kroonenberg-spreekt-voor-de-aarde/), staart Tennekes zich blind op te korte tijd- en ruimteschalen.
Hij weet onvoldoende afstand van zijn eigen discipline te nemen in het bekritiseren van een nabijgelegen, maar toch net iets andere discipline. Beiden zijn klassieke voorbeelden van beroepsdeformatie: http://ourchangingclimate.wordpress.com/2008/09/25/beroepsdeformatie/
Bart Verheggen