Ik heb het hier wel eens over statistiek gehad.  Bij de zaak rond Lucia de B. werd er door de rechtelijke macht fors gedwaald omdat rechters kennelijk weinig verstand hadden van (in dit geval foutief toegepaste) statistiek.  Ik las er vandaag weer een stukje over in New scientist.

Daar werden een aantal fouten opgesomd.  Een mooi voorbeeld is een test met een betrouwbaarheid van 99%.  Ofwel: 1% van de testresultaten zijn fout.  Stel dat je een kwaal hebt die bij één op de 10000 mensen voor komt, en je test ‘positief’?  Hoe groot is dan de kans dat je de kwaal echt hebt?  Die kans is dan niet meer dan 1%!  Immers: Je hebt op 10000 mensen 100 positieve testen, waarvan er dus 99 "valse positieven" zijn.

Als in analoge gevallen redeneer fouten bij – bij voorbeeld – een zedenmisdrijf worden gemaakt dan is een juridische dwaling al snel een feit.  Immers; "De test was 99% betrouwbaar".

Dat statistiek regelmatig tot tegen-intuïtieve resultaten leidt maakt ook het volgen- de voorbeeld wel duidelijk:

In een klas zitten 23 leerlingen.  Hoe groot is de kans dat er (ten minste) 2 op de zelfde dag jarig zijn?

Ik zet over een paar dagen het antwoord hier onder.

Mazzel & broge, Evert

Naschrift 30/10/2009:
De berekening is vrij eenvoudig.  Je rekent de kans uit dat de mensen niet op de zelfde dag jarig zijn.  In mijn geval wordt dat bij de 23 mensen dan:

364/365 · 363/365 · 362/365 · …. · 344/365 · 343/365 = 0.492703

De kans dat er dus ten minste 2 mensen op de zelfde dag jarig zijn is 0.507297, ofwel ongeveer 50%!  Een nogal verrassend resultaat, dat een hoop mensen niet willen geloven.  Het klopt echter wel.

Mazzel & broge, Evert